هبتالله در قندهار: بقای نظام به «اطاعت» وابسته است
معاون سخنگوی طالبان اعلام کرد که ملا هبتالله آخندزاده در نشستی در قندهار، بر ضرورت اطاعت، مشورت و تقویت آموزشهای دینی برای حفظ و بقای نظام طالبان تأکید کرده است.
خبرگزاری آگاه:
معاون سخنگوی طالبان روز سهشنبه، ۲۸ دلو، اعلام کرد که ملا هبتالله آخندزاده در تالار اجتماعات ولایت قندهار برای شماری از مقامهای ارشد این گروه سخنرانی کرده است.
براساس بیانیه منتشرشده، رهبر طالبان در این نشست، مردم و مسئولان این گروه را به اتحاد فراخوانده و گفته است: «از یکدیگر اطاعت کنید، با هم مشورت نمایید، زیرا نظام به وسیله شما ساخته و یا تضعیف میشود. اگر هوشیار باشید، نظام پابرجا خواهد ماند.»
او تأکید کرده که «بقا، موفقیت و حفظ نظام اسلامی به علم دینی وابسته است» و افزوده که از مهمترین مسئولیتهای حکومت طالبان، گسترش و تقویت آموزشهای دینی است.
در این نشست، والی طالبان در قندهار، رئیس عمومی اداره امور، رئیس عمومی جمعیت هلال احمر افغانی، معاون نظامی دادگاه عالی و شماری دیگر از مقامهای این گروه حضور داشتهاند.
براساس اعلامیه طالبان، هبتالله آخندزاده خطاب به مسئولان گفته است که به مقام و منصب دنیوی طمع نورزند و اطاعت کنند، زیرا به گفته او اطاعت به نفع آنان است. وی همچنین افزوده که مسئولان نباید به خاطر اطاعت، بر کسی منت بگذارند.
رهبر طالبان همچنین دستور داده است که روحیه اطاعت در میان مردم تقویت شود و این امر را عامل اتحاد و قدرت جامعه دانسته است.
در پایان این نشست، شرکتکنندگان بار دیگر با رهبر طالبان بیعت کردهاند.
تحلیل آگاه:
وقتی بقای نظام به «اطاعت» گره میخورد؛ پیام سخنان هبتالله چیست؟
سخنرانی اخیر ملا هبتالله آخندزاده در قندهار بیش از آنکه یک پیام عمومی باشد، خطاب مستقیم به بدنه قدرت در درون طالبان به نظر میرسد. تأکید مکرر بر «اطاعت»، پرهیز از طمع به مقام، و یادآوری نقش مسئولان در ساختن یا تضعیف نظام، نشان میدهد که رهبر طالبان بیش از هر چیز نگران انسجام درونی ساختار قدرت است.
در ادبیات سیاسی طالبان، «اطاعت» مفهومی کلیدی است؛ اما وقتی این مفهوم به عنوان شرط بقا و موفقیت نظام معرفی میشود، میتوان آن را نشانهای از حساسیت نسبت به اختلافهای احتمالی داخلی دانست. طی سه سال گذشته، گزارشهایی از اختلاف دیدگاه در مورد نحوه تعامل با جامعه جهانی، سیاستهای آموزشی و شیوه اداره کشور منتشر شده است. هرچند این اختلافها به صورت رسمی تأیید نشده، اما تأکید بر وحدت و اطاعت، میتواند بازتاب همین نگرانیها باشد.
نکته مهم دیگر، پیوند زدن بقای نظام با «علم دینی» است. این رویکرد نشان میدهد که طالبان همچنان مشروعیت سیاسی خود را نه از مسیر مشارکت عمومی یا سازوکارهای انتخاباتی، بلکه از چارچوب دینی تعریف میکند. تمرکز بر آموزشهای دینی به عنوان «مهمترین مسئولیت» نیز بیانگر اولویتبندی ایدئولوژیک در سیاستگذاری است.
بیعت مجدد مقامها با رهبر طالبان در پایان نشست نیز از نظر نمادین اهمیت دارد. این اقدام، بیش از آنکه تشریفاتی باشد، تأکید دوباره بر ساختار سلسلهمراتبی قدرت در درون امارت اسلامی است.
در مجموع، سخنان هبتالله را میتوان تلاشی برای تحکیم انسجام داخلی و بازتعریف اولویتهای نظام در شرایطی دانست که فشارهای اقتصادی، انزوای بینالمللی و مطالبات اجتماعی همچنان ادامه دارد.
