بررسی واقعیت: روسیه هرگز متحد ایران نبوده است

نویسنده: اندرو کوریبکو

۱ مارچ ۲۰۲۶

ترجمه: سمیر بیات

————————————

در واقعیت عینی که روابط بین‌الملل در آن جریان دارد، روسیه قابلیت اعتماد خود را به عنوان متحد در پنج کشور عضو سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) ثابت کرده است، در حالی

که ادعا های رایج درباره اینکه روسیه متحد سوریه، ونزوئلا و یا ایران است، صرفاً «پوتِمکینیسم» بوده و چیزی جز یک واقعیت جایگزین نیست.

یک رسانه محبوب اوکراینی، کی‌یف ایندپندنت، روایت عدم اعتماد به روسیه به عنوان متحد را پس از کشته شدن آیت‌الله علی خامنه‌ای در جریان عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران احیا کرد. این روایت ساده است: گفته می‌شود روسیه قابل اعتماد نیست، همان‌گونه که سقوط اسد در دسامبر ۲۰۲۴، دستگیری مادورو حدود یک سال بعد و اکنون کشته شدن خامنه‌ای نشان می‌دهد.

با این حال، واقعیت بسیار پیچیده‌تر است؛ زیرا روسیه هرگز متحد نظامی هیچ‌یک از این کشورها نبوده است. تنها کشورهایی که روسیه نسبت به آن‌ها تعهدات دفاعی متقابل دارد، چند جمهوری سابق شوروی عضو سازمان پیمان امنیت جمعی هستند: ارمنستان (که به دلیل گرایش به غرب عضویتش را معلق کرده)، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان. روسیه همچنین تعهداتی مشابه نسبت به مناطق سابق گرجستان، آبخازیا و اوستیای جنوبی دارد که در سال ۲۰۰۸ پس از جنگ پنج‌روزه به عنوان کشورهای مستقل به رسمیت شناخت.

با این حال، بسیاری هنوز تصور می‌کنند روسیه متحد ایران است. این تصور ناشی از فعالیت‌های برخی تأثیرگذاران «غیرروس و طرفدار روسیه» در طول سال‌هاست که واقعیتی جایگزین ساخته‌اند و به آن «پوتِمکینیسم» گفته می‌شود. ناظران قدرت نرم روسیه، شامل رسانه‌های رسمی و سازمان‌ دهندگان کنفرانس، این تصورات را اصلاح نکردند، زیرا فکر می‌کردند این به نفع روسیه است. اما این یک اشتباه واضح بود.

تحلیل‌ها و مقالات متعدد، از جمله:

• ۱۰ می ۲۰۱۸: «اظهارات پوتین درباره اسرائیل: نقل قول‌ها از وب‌سایت کرملین»

• ۱۹ اکتبر ۲۰۲۴: «چرا برداشت‌های نادرست درباره سیاست روسیه نسبت به اسرائیل ادامه دارد؟»

• ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴: «روسیه با هوشمندی از اتحاد با محور مقاومت شکست‌خورده اجتناب کرد»

• ۱۹ جنوری ۲۰۲۵: «شراکت روسیه-ایران ممکن است تحول‌آفرین باشد، اما تنها در زمینه گاز، نه ژئوپلیتیک»

• ۱۶ جنوری ۲۰۲۶: «پوتِمکینیسم مسئول برداشت‌های نادرست درباره قابلیت اعتماد روسیه است»

این تحلیل‌ها نشان می‌دهند که پوتین از نظر سیاست شخصی علاقه‌مند به یهودیان بوده و به همین دلیل تصمیم گرفته از حمایت نظامی محور مقاومت در جنگ‌های غرب آسیا پس از ۷ اکتبر خودداری کند و همچنین هرگز با ایران متحد نظامی نشود.

واقعیت‌ها نشان می‌دهند که روسیه متحد کشورهای مذکور (اسد، مادورو یا خامنه‌ای) نبوده است، و همه ادعاها درباره اتحاد نظامی با آن‌ها، صرفاً «پوتِمکینیسم» یا واقعیت جایگزین است.

در عوض، روسیه به عنوان متحد قابل اعتماد برای کشورهای CSTO عمل کرده است:

• ارمنستان را در مقابل تهدید حمله ترکیه از طریق پایگاه خود در شهر مرزی گیومری حمایت کرده؛

• بلاروس را در مهار انقلاب رنگی تابستان ۲۰۲۰ یاری داده؛

• قزاقستان را در بازگرداندن نظم قانون اساسی در جنوری ۲۰۲۲ کمک کرده؛

• قرقیزستان را پس از چند انقلاب رنگی حمایت کرده؛

• و تاجیکستان را در برابر تروریست‌های صادرشده از افغانستان محافظت کرده است.

بنابراین، روایت‌های مبنی بر «عدم اعتماد روسیه به عنوان متحد» با واقعیت‌های عینی مطابقت ندارد و بیش‌تر ناشی از برداشت‌های غلط و تبلیغات «پوتِمکینیستی» است.