باشندگان ولایتهای مختلف افغانستان از افزایش نگرانکننده سرقتهای مسلحانه خبر میدهند؛ رویدادهایی که به گفته آنان، با وجود ادعای طالبان درباره «تأمین امنیت سراسری»، بهگونه روزافزون در حال گسترش است و زندگی روزمره مردم را با ترس و بیاعتمادی روبهرو کرده است.
خبرگزاری آگاه
شماری از شهروندان در تماس با رسانهها و با ارسال ویدیوهایی از رویدادهای سرقت، میگویند که در هفتههای اخیر موارد دزدی موبایل، موتر، موترسایکل، پول نقد و حتی حملات مسلحانه به خانهها و فروشگاهها بهشدت افزایش یافته است.
به گفته آنان، این رویدادها در شهرهای مختلف از جمله کابل، هرات، فاریاب، بغلان، تخار و هلمند گزارش شده و دامنه آن در حال گسترش است.
یک باشنده منطقه تایمنی کابل میگوید: «بعد از تاریک شدن هوا، مردم جرأت بیرون شدن از خانه را ندارند. هر روز چندین مورد دزدی موبایل و موتر اتفاق میافتد.»
او میافزاید که با وجود ایجاد ایستهای بازرسی از سوی طالبان در کوچهها، این اقدامات نهتنها مانع سرقت نشده، بلکه رفتوآمد مردم را نیز با مشکل مواجه کرده است.
در ویدیوهایی که به رسانهها رسیده، لحظه ربودن موبایل توسط افراد موتورسایکلسوار و تلاش برای سرقت در روز روشن ثبت شده است.
در یکی از رویدادهای اخیر، یک گروه مسلح حدود یک میلیون افغانی پول نقد را از یک کارگاه خیاطی در دشت برچی کابل سرقت کردند. منابع محلی مدعیاند که عاملان این رویداد پس از بازداشت، دوباره آزاد شدهاند.
همچنین در ولایت بغلان، افراد مسلح نیمهشب به خانه یک بزرگ قومی هجوم برده و حدود سه میلیون افغانی پول نقد و نیم کیلوگرام طلا را به سرقت بردهاند.
در هلمند نیز باشندگان از افزایش حملات مسلحانه خبر میدهند. به گفته یک منبع محلی، در یک رویداد، دزدان مسلح یک جوان را به قتل رسانده و فرد دیگری را زخمی کردهاند.
باشندگان تخار نیز میگویند که دزدان مسلح به یک سوپرمارکت در شهر تالقان حمله کرده و پول نقد آن را ربودهاند، اما با وجود مراجعه به نهادهای مسئول، تاکنون اقدامی برای شناسایی عاملان صورت نگرفته است.
شماری از شهروندان ادعا میکنند که برخی از این سرقتها توسط افرادی با لباس و ظاهر مشابه نیروهای طالبان انجام میشود و حتی از «همکاری یا چشمپوشی» برخی مسئولان محلی سخن میگویند.
با این حال، طالبان تاکنون در مورد این گزارشها واکنش رسمی نشان ندادهاند. این در حالی است که مقامهای این گروه همواره تأمین امنیت سراسری را از دستاوردهای مهم خود عنوان میکنند.
تحلیل آگاه
افزایش گزارشها از سرقتهای مسلحانه، شکاف میان روایت رسمی طالبان و تجربه روزمره شهروندان را برجسته میکند. در حالی که طالبان بر «امنیت سراسری» تأکید دارند، دادههای میدانی و روایتهای مردمی نشان میدهد که ناامنی، بهویژه در قالب جرایم شهری، در حال گسترش است.
یکی از عوامل کلیدی این وضعیت، بحران اقتصادی و افزایش بیکاری است. با کاهش فرصتهای شغلی و افت شدید درآمدها، زمینه برای رشد جرایم خرد و سازمانیافته فراهم شده است.
از سوی دیگر، نبود نظام شفاف پاسخگویی و ضعف در پیگیری قضایی، میتواند به احساس مصونیت برای عاملان جرایم دامن بزند؛ عاملی که در درازمدت به تضعیف اعتماد عمومی نسبت به نهادهای امنیتی منجر میشود.
در مجموع، اگر روند کنونی مهار نشود، افزایش سرقتهای مسلحانه نهتنها امنیت شهری، بلکه ثبات اجتماعی و روانی جامعه را نیز با چالش جدی مواجه خواهد کرد.
خبرگزاری آگاه آگاه؛ رسانه بیداری و برابری